Farklı Yaşam Evrelerinde Sağlık Kontrolleri - 2. Bölüm



Düzenli sağlık kontrolü yaptırmanın önemini yazımızın ilk bölümünde anlatmaya başlamıştık. Hamilelik, yeni doğan ve bebek evrelerindeki sağlık kontrollerinden bahsetmiştik. Şimdi ise yetişkinlerde ne tür kontrollerin yapılması gerektiğine beğeneceğiz.

1- 20’li ve 30’lu Yaşlarda Sağlık Kontrolleri

20’li ve 30'lu yaşlar, yaşam enerjinin en yüksek olduğu, aklından geçecek en son şeyin sağlık sorunları olduğu zamanlar. Oysa tam da bu yüzden sağlık kontrolünden geçmen gerekiyor. Sağlığınla ilgili belli başlı anahtar bilgileri öğrenmen bile hastalıklardan korunman ve olası sağlık sorunlarında bilinçli olman açısından önem taşıyor.

a) Yüksek Tansiyon

Yüksek tansiyon inme, kalp yetmezliği ve kalp hastalıklarının en büyük risk faktörüdür ve belirti vermez. Kalp uzun yıllar yüksek basınçta kan pompalaması dolayısıyla kalp duvarının zayıflamasına yol açabilir. Yüksek tansiyon ayrıca göz ve böbreklere zarar verebilir.

b) Yüksek Kolesterol ve Şeker

Kandaki kolesterol ve/veya şeker miktarı Tip 2 diyabet ve kalp hastalıklarına yakalanma riskini büyük ölçüde yükseltir. Özellikle 30’lu yaşların ikinci yarısındaysan, sigara ve kötü beslenme gibi sağlıksız davranışlar da bu riski artırmaktadır.
Eğer aşırı kilolu isen, polikistik over sendromun varsa veya ailende kalp ya da tip 2 diyabet hastası varsa, düzenli olarak kolesterol ve kan şekeri seviyene baktırmanda fayda var.

c) Pap Testleri ve Pelvik Egzersiz (Kegel Egzersizi)

Uzmanlar, 18 yaşını geçmiş, cinsel deneyim yaşamış her kadının Pap testini yaptırmasını öneriyor. Pap testi HPV adlı virüsten dolayı ortaya çıkan rahim ağzı kanserini oluşum aşamasında veya erken evrelerinde saptamaya yardımcı oluyor. Rahim ağzı kanserinin önüne geçmek için yapılabilecek en kesin yöntem ise elbette ki HPV aşısı yaptırmaktır.

d) Ağız ve Diş Bakımı

Sağlıklı dişler ve ağız için günde 2 kez dişlerini fırçalamanın yanında diş ipi kullanman ve şekerli gıda alımını sınırlandırman gerekiyor. Ancak bu koruyucu eylemlerin yanında düzenli olarak diş kontrolüne gitmek de önemli. Sağlıklı olmayan dişler beslenmeyi ve ruh halini dolayısıyla bütün vücudu olumsuz yönde etkileyen sonuçlara yol açmaktadır. Eğer diş ağrınız veya diş etlerinizde kanama varsa zaman kaybetmeden diş hekimine başvurmakta yarar var. Ancak sen yine de dişinin ağrımasını beklemeden kontrollerine devam et.

e) Cilt Kanseri

Erken teşhiste cilt kanseri vakalarının yüzde 95’i tedavi edilebilmektedir. Ciltte sebepsiz oluşan şişlik, morluk, noktalar ve benzeri durumlarda erkenden doktora başvurmak önemlidir. Bu gibi durumlarda gözlemlemen gereken değişimler;

  • Ciltte oluşan farklılığın boyutunun, şeklinin veya renginin değişmesi
  • İltihap, kaşıntı veya ağrı
  • Kanama
  • Dört hafta içerisinde iyileşmemiş olması

f) Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar

Cinsel yolla bulaşan hastalıkların çok büyük çoğunluğu vücut teması, çiftler arası veya hamile anneden bebeğe sıvı alışverişi yoluyla bulaşır. Bir çok cinsel yolla bulaşan enfeksiyon antibiyotik yardımıyla tedavi edilebilse de tedavi edilemediği takdirde kısırlık, kanser gibi sorunlara yol açmaktadır. Doğru tedaviyi almak ve hayatı sürdürebilmek adına erken teşhis ve doktor kontrolü önemlidir. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyon kapma riski bulunan insanların düzenli olarak kontrolden geçmesi gerekiyor. Ayrıca unutmayın, cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon kapmışsanız, yüksek ihtimalle partnerinizin de aynı enfeksiyona sahiptir ve tedavisi önemlidir.

g) Testis Muayenesi

Erken teşhis edilirse testis kanseri yüksek iyileşme oranına sahip bir kanser türüdür. Her yaştan erkeklerde görülebilen testis kanseri testislerde yumru veya şişlik olarak kendini belli eder. Doğumda inmemiş testis sorunu yaşamış veya infertil olan kişilerde görülme sıklığı daha yüksektir. Baş ve işaret parmağıyla yapılacak muayenede olası bir yumru kolayca tespit edilebilmektedir. Eğer böyle bir şişlik veya ağrı hissedilirse zaman kaybetmeden doktora görünmek gerekmektedir.

h) Vücut Kitle İndeksi ve Sağlıklı Kilo Değerlendirmeleri

Vücut kitle indeksi kilonuzun yaş ve vücut oranlarınıza göre sağlıklı olup olmadığını değerlendirmede kullanılan en yaygın ölçümdür. Bununla birlikte yüksek performanslı sporcular, çok kaslı insanlar, hamileler, çocuklar ve yaşlılar için vücut kitle indeksi yanlış bir ölçü yöntemi olabilir. Aynı zamanda Asya, Aborjin vb. kökenli insanlar gibi farklı vücut yapılarına sahip insanlar için de farklı değerlendirilmelidir. Bununla birlikte bel kalınlığı da oluşabilecek veya artmış sağlık sorunlarıyla ilgili temel bir gösterge olarak kabul edilebilir.

2- 40’lı Yaşlar

40’lı yaşlar kariyere ve aileye dalıp kendi sağlığını ihmal etme yaşlarıdır. Ancak kolesterol, tansiyon, kan şekeri, diş kontrolleri, cilt  ve cinsel sağlığa 20’li ve 30’lu yaşlarda olduğundan belki de daha fazla dikkat etmek gereken zamanlar 40 yaş itibariyle başlar ve özellikle aşağıdaki konular 40’lı yaşlarda mutlaka kontrol edilmesi gereken alanları kapsamaktadır.

a) Göz

Glokom körlüğün en önemli sebeplerinden biridir ve üstelik tedavisi yoktur. Ancak erken teşhis ve doğru tedaviyle kontrol altına alınabilmekte ve gözde oluşabilecek hasara engel olunabilmektedir. Ayrıca diyabet de göz sağlığını olumsuz etkileyen ve kontrol altına alınması gereken bir başka hastalıktır.

b) Meme Muayenesi

Göğüslerini tanıman önemlidir. Böyleylikle göğüslerinde oluşabilecek bir anormalliği tespit etmen kolaylaşır. Memede oluşan boyut değişimi, sertlik, ele kitle gelmesi meme kanseri habercisidir ve özellikle 40 yaş üstü kadınlarda rahim ağzı kanserinden sonra görülme sıklığı en fazla olan kanser türüdür. Bu yüzden 40 yaşını geçen tüm kadınlara 2 yılda bir mamografi çektirmesi önerilir.

c) Tip-2 Diyabet

Özellikle 40-49 yaş aralığındaki insanlarda sıklıkla görülen Tip-2 diyabet kontrol altına alınmadığı takdirde ciddi sağlık sorunlarına yol açmaktadır.

d) Prostat Kontrolü

Prostat sorunları 40 yaş üstü erkeklerde görülen en yaygın sağlık sorunudur. Eğer bir gecede ikiden fazla idrara çıkma veya idrar akışında güçlük sorunları varsa doktora danışmak gerekiyor ve erken tedspit edilip kontrol altına alınamayan bazı prostat sorunları prostat kanserine yol açıyor.

Prostat kanseri rutin taramayla ortaya çıkmayan sinsi bir kanser türüdür ve dolayısıyla ilerlemeden fark edilememektedir. Bu durumda yüksek hayati risk taşımaktadır. Ailesinde prostat kanseri olan kişilerin 40 yaş itibariyle düzenli kontrollerini aksatmamaları hastalığı yenmede birinci derecede önemlidir.

3- 50’li Yaşlar

50’li yaşlarda artık göz, tansiyon, kolesterol ve kan şekeri, diş, cilt kontrolleri düzenli olarak yapılmalıdır. Ancak bunlarla sınırlı kalmayarak yapılması gereken ek testler de bulunmaktadır.

a) Meme Kontrolü ve Mamografi

Göğüslerini tanıman önemlidir. Böyleylikle göğüslerinde oluşabilecek bir anormalliği tespit etmen kolaylaşır. Memede oluşan boyut değişimi, sertlik, ele kitle gelmesi meme kanseri habercisidir ve özellikle 40 yaş üstü kadınlarda rahim ağzı kanserinden sonra görülme sıklığı en fazla olan kanser türüdür. Bu yüzden 40 yaşını geçen tüm kadınlara 2 yılda bir mamografi çektirmesi önerilir.

b) Kemik Yoğunluğu Taraması

İlerleyen yaşla birlikte, kemiklerde kalsiyum ve mineral eksikliği ortaya çıkmaya başlar ve daha kırılgan hale gelir. Kemik yoğunluğu taraması çok düşük bir radyasyon ile ağrısız olarak kemiğin mineral yoğunluğunu denetler. Osteoporoz adı verilen kemik erimesi hastalığı sıklıkla 45 yaş üstü kadınlarda ortaya çıkar. Aile geçmişinde osteoporoz olan kişilerin kemik taramalarına 45 yaşından önce başlaması gerekiyor. Kemik erimesi kadınlarda daha yaygın bir hastalık olarak öne çıksa da 60 yaş üstü erkeklerde de görünmektedir.

c) Dışkıda Gizli Kan Testi (Gaita Testi)

50 yaş üstü kişilerde bağırsak kanseri görünme ihtimali çok yüksektir. Bağırsak kanseri tespiti için dışkıda gizli kan testi(Gaita) yapılmaktadır. Gaita testinin pozitif çıkması bağırsak kanser riskinin yüksek olduğunu ortaya koyar ve kesin sonuç kolonoskopi ile ortaya çıkar.

d) İşitme Testleri

İşitme problemleri yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen sağlık sorunlarıdır. İşitme sorunları bir tür kulak enfeksiyonundan dolayı oluşup geçici olabildiği gibi kalıcı bir sağlık sorununa da dönüşebilir. KBB uzmanı tarafından yürütülen bir dizi test ile işitme sorununun sebebi ortaya konabilmektedir.

Bu kategorideki diğer maddeler;

Menopozda Beslenme ve Bitkisel Destek Tedavileri

Devamını Oku

Genç ve Sağlıklı Kalmak

Devamını Oku

Yetişkinlerde Aşı

Devamını Oku

Niye Obez Oluyoruz?

Devamını Oku

3 Adımda Doğru Güneş Gözlüğünü Seç

Devamını Oku

3 Öneri ile Özgüveninizi Arttırın!

Devamını Oku

Sağlıklı Bir Menopoz İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler

Devamını Oku

Sizin Cildiniz Hangi Tip?

Devamını Oku

Saçlarınızın Sağlığı için Gül Suyu Kullanın!

Devamını Oku

Kalbinizin Verdiği Sinyalleri Dikkate Alın!

Devamını Oku

Cildinizi Limon Suyu ile Parlatın

Devamını Oku

Kalbiniz İçin Bu Alışkanlıklardan Vazgeçin!

Devamını Oku

Sağlıklı Bir Beden ve Ruh için 3 Alışkanlık

Devamını Oku

Farklı Yaşam Evrelerinde Sağlık Kontrolleri - 1. Bölüm

Devamını Oku

Kadınlarda Kuvvet Antrenmanlarının Faydaları

Devamını Oku

Rahim Ağzı Kanseri ve HPV Aşısı

Devamını Oku

Prostat Kanseri’nde tedavi yöntemleri

Devamını Oku

Hamilelik Evreleri

Devamını Oku

Kış aylarının en büyük sorunu: GRİP

Devamını Oku

Karlı ve Buzlu Havalara Dikkat

Devamını Oku

Kanserde Erken Teşhisin Önemi

Devamını Oku

Zatürre Hakkında Temel Bilgiler

Devamını Oku

Göz Altı Morluklarından Kurtulmak Mümkün Mü?

Devamını Oku

Cilt Detoksu Hakkında Bilinmeyenler

Devamını Oku

Hijyen için Sabun Kullanımı

Devamını Oku

Lazer Epilasyon Hakkında Merak Edilenler

Devamını Oku

Lazer Epilasyon Hakkında Merak Edilenler

Devamını Oku

Sağlıklı ve Güzel Bir Cilt İçin Püf Noktaları

Devamını Oku

Kadınlarda İdrar Kaçırma Problemi

Devamını Oku

Meme Kanserinde Erken Teşhis

Devamını Oku

Kanserde Genetik Yatkınlığa Dikkat!

Devamını Oku

Sağlık Dolu Bir Yıla “Merhaba” Deyin!

Devamını Oku

Kış Aylarında da Cilt Sağlığınızı Koruyun!

Devamını Oku

Horlama Nedenleri ve Tedavisi

Devamını Oku

Ağır Metallere Dikkat!

Devamını Oku

Kalp Krizinden Nasıl Korunmalı

Devamını Oku

Web sitemizdeki bilgiler kişileri tanı ve tedaviye yönlendirme amacı taşımaz. Tanı ve tedaviye yönelik tüm işlemlerinizi doktorunuza danışmadan uygulamayınız. İçeriklerde tedavi edici sağlık hizmetlerine yönelik bilgiler yer almamaktadır.